Alacak Yaşlandırma: Vade Kovaları Nasıl Okunur
Açık alacakları vade kovalarına ayırmak neyi gösterir, neyi gizler? Kovaları okuma rehberi, sık yanlışlar ve Floemdata'daki alacak yaşlandırma tablosu.

Toplam açık alacak yüksek ama bunun ne kadarının gerçekten sorunlu olduğunu bilmiyorsunuz. Yaşlandırma raporu bu soruyu yanıtlar: her açık faturayı vadesinin ne kadar geçtiğine göre bir kovaya koyar ve kova toplamlarını gösterir.
Kovalar neyi gösterir
- Vadesi gelmemiş: henüz ödeme günü gelmemiş alacak. Normal akışın parçasıdır.
- 1-30 gün: yeni gecikmiş; çoğu zaman bir hatırlatma yeter.
- 31-60 ve 61-90 gün: gecikme alışkanlığa dönüyor; müşteriyle konuşma zamanı.
- 90 gün üstü: tahsil riski yüksek; ayrı bir takip ve karar gerektirir.
Kova sınırları kuraldır, doğa yasası değil. Sektörünüze ve vade yapınıza göre 30'ar günlük kovalar yerine daha sıkı ya da gevşek sınırlar da kullanabilirsiniz.
Dikkat edilecek yanlışlar
- Vadeye göre mi, fatura tarihine göre mi: aynı fatura iki ayrı yaşlandırmada farklı kovaya düşer. Raporun hangisini kullandığı yazılı olmalı.
- Kısmi ödemeler: belge tutarı değil, açık bakiye kovalanmalı. Yarısı ödenmiş fatura tam tutarla görünürse rapor şişer.
- Mahsup edilmemiş tahsilat ve iade faturaları: bunlar açık alacağı azaltır; ayrı satır olarak kalırlarsa gecikmiş alacak olduğundan yüksek görünür.
- Para birimi: farklı para birimlerinin kova toplamları tek bir birimde mi gösteriliyor, ayrı mı?
- Ay sonu kesiti: yaşlandırma "bugüne göre" hesaplanıyorsa dünkü rapor yarın aynen yeniden üretilemez; ay sonu görüntüsünü saklamadıysanız geçmiş raporu kaybedersiniz.
Raporu nasıl kullanmalı
- Önce kova toplamlarına, sonra en büyük on gecikmiş müşteriye bakın.
- Aynı müşterinin iki kodla kayıtlı olup olmadığını kontrol edin; bakiye bölünmüş görünebilir.
- Kova toplamlarının toplamı, muhasebedeki alacak bakiyesiyle uyuşmalı. Uyuşmuyorsa farkın kaynağı bulunana kadar raporu karar için kullanmayın.
Floemdata'da durum
Floemdata'nın Gold katmanında açık satış faturası taneli bir alacak yaşlandırma tablosu vardır: belge tutarı, ödenen, açık bakiye, "bugün − vade" olarak hesaplanan gecikme günü ve Vadesi gelmemiş, 1-30, 31-60, 61-90, 90+ kovaları. Yaşlandırma, stok durumu ve açık sipariş tabloları anlık görüntüdür; anomali katmanı bu ölçümleri gün bazında saklar.
Doğrulamadık: mahsup edilmemiş tahsilatların ve kovalar toplamının muhasebe bakiyesiyle mutabakatının bu tablo içinde nasıl ele alındığını incelemedik. Bu tablonun gerçek müşteri verisiyle kıyaslandığını da söyleyemeyiz; geliştirmede sahte SAP verisiyle çalışıyor.
Başlangıç için bu ayın alacak yaşlandırmasını alıp kova toplamlarını muhasebe bakiyesiyle karşılaştırın. Sorularınız için Floemdata ekibine info@floemdata.com adresinden yazabilirsiniz.