Floemdata
Veri ve ETL

Veri analizi nedir? Raporlamadan farkı

Betimleyici, tanısal, öngörücü ve yönlendirici veri analizi: dört seviye ne anlama gelir, KOBİ'de hangi sırayla ilerlemek gerçekçi olur?

Floemdata · · 6 dk okuma

Veri analizi, elde bulunan kayıtlardan karar verilebilir bilgi çıkarma işidir. Raporlama 'ne oldu' sorusunu cevaplar; analiz 'neden oldu' ve 'ne yapmalıyım' sorularına uzanır.

Dört olgunluk seviyesi

  • Betimleyici: geçen ay ne sattık? (rapor)
  • Tanısal: marj neden 3 puan düştü? (kırılım, katkı analizi)
  • Öngörücü: bu müşteri ne zaman öder? (geçmiş davranış)
  • Yönlendirici: hangi ürünü kaç adet üretmeliyim? (öneri)

KOBİ'de nereden başlamalı?

Sıralama önemlidir. Öngörü modeli kurmadan önce betimleyici katmanın doğru olması gerekir; çünkü yanlış veriyle kurulan bir tahmin, yanlış olduğunu da gizler. Pratikte ilk üç adım şudur: veriyi tek yerde toplamak, temel metrikleri tek tanımla sabitlemek, rakamları kaynak sistemle mutabık hâle getirmek.

Hangi sorular en hızlı değer üretir?

  • Hangi ürün grubu kâr getiriyor, hangisi cirodan ibaret?
  • Alacakların ne kadarı vadesini geçti, hangi müşteride yoğunlaşıyor?
  • Hangi stok kalemi bir yıldır hareketsiz ve ne kadar para bağlıyor?
  • Tedarikçi teslimatları ne kadar geç geliyor ve üretimi ne kadar bekletiyor?

Bu soruların hepsi ERP'de zaten var olan veriyle cevaplanır; eksik olan genellikle veri değil, veriyi bir araya getiren katmandır.

← Bütün rehberler