Veri Denetim İzleri: Uyum ve İş Kanıtı
Veri denetim izi, bir rakamın nasıl oluştuğunu sonradan gösterebilmektir. Hangi kayıtlar tutulmalı, uyum için nelere bakılmalı, anlatıyoruz.

Bu yazı hukuki ya da mali danışmanlık değildir; saklama süreleri ve yükümlülükler için muhasebe, hukuk ve denetçinizle çalışın. Denetim izi (audit trail), bir verinin ya da rakamın nasıl ortaya çıktığını sonradan yeniden kurabilmenizi sağlayan kayıtlar bütünüdür.
Hangi sorulara cevap vermeli?
- Ne: hangi kayıt, hangi rakam?
- Nereden: hangi kaynak sistemden ve hangi yüklemeden geldi?
- Ne zaman: ne zaman çekildi, ne zaman değişti?
- Kim: hangi kullanıcı ya da hangi süreç yaptı?
- Hangi sürümle: hangi tanım, kural ve yazılım sürümü kullanıldı?
Hangi kayıtlar tutulmalı?
- Yükleme defteri: hangi dosya ya da paket, ne zaman, kaç satır, kaçı yeni, kaçı tekrar.
- Ham veri: dönüştürmeden önceki hâliyle, sürümleriyle.
- Süreç olayları: hat çalıştı mı, hata verdi mi, hangi sürümle?
- Tanım değişiklikleri: bir ölçünün formülü ne zaman ve kim tarafından değişti?
- Erişim kayıtları: kim hangi rapora baktı ya da hangi veriyi dışarı aktardı?
Uyum açısından
KVKK'nın kendi sayfasına göre kanunun 12. maddesi veri sorumlusuna hukuka aykırı erişimi önleme görevi yükler ve veri sorumlusunun kendi kurumunda Kanun hükümlerinin uygulanması için gerekli denetimleri yapmasını ya da yaptırmasını gerektirir. Kimin neye eriştiğini gösteren kayıtlar bu tür tedbirleri uygulamanın bir parçası olabilir. Kayıtların ne kadar süre saklanacağı ilgili mevzuata ve sözleşmelere bağlıdır; bu yazıda doğrulanmadı.
Floemdata'da durum
Floemdata Analytics'in Bronze katmanında her kayıt kaynak tablo adı, iş anahtarı, çıkarım kimliği, çekim zamanı, yükleme zamanı ve geldiği batch dosyasıyla saklanır; ayrıca bir yükleme defteri her dosyanın sha256 özetini, satır sayısını ve kaç yeni ve tekrar kayıt eklendiğini tutar. Merkez tarafında kurulumlardan gelen boru, hata, sürüm ve kurulum olayları zaman damgasıyla bir olay tablosuna yazılır. Erişim anahtarı kaydında son kullanım zamanı tutulur. Hangi kullanıcının hangi raporu açtığını gösteren kullanıcı bazlı bir erişim kaydı ve tanım değişikliği kaydı bu yazıda doğrulanmadı (doğrulanmadı). Kaynak sisteme geri yazma ve her yazmanın geri alma kaydı tasarım aşamasındadır, yol haritasındadır.
Başlamak için en önemli raporunuzdaki bir rakamın kaynağına kadar nasıl izini süreceğinizi adım adım yazın; eksik kalan adım, tutmanız gereken kayıttır. Kaynak: KVKK, veri güvenliğine ilişkin yükümlülükler.