Floemdata
Yapay Zekâ

AB Yapay Zekâ Yasası: 2026'da Neler Geçerli?

AB Yapay Zekâ Yasası'nın yüksek riskli sistem yükümlülükleri ertelendi. Dört risk seviyesini ve 2026'da geçerli olanları özetliyoruz.

Floemdata · · 3 dk okuma
Dört dilimli risk halkası, riski asgariden yasağa artar: yeşil onay, sarı bilgi, turuncu uyarı, kırmızı yasak işareti

AB Yapay Zekâ Yasası (AI Act) için sık duyulan 'Ağustos 2026'da tam uygulanıyor' ifadesi artık doğru değil. Dijital Omnibüs (Digital Omnibus) düzenlemesiyle yüksek riskli sistemlere ait yükümlülükler ertelendi. Bu yazı güncel takvimi özetliyor. Bu yazı hukuki danışmanlık değildir; kendi durumunuzu bir hukukçu ile netleştirin.

Dört risk seviyesi

Avrupa Komisyonu seviyeleri İngilizce olarak şöyle adlandırıyor: unacceptable risk, high risk, limited risk, minimal or no risk. Türkçe AB'nin resmî dilleri arasında olmadığı için bu seviyelerin resmî Türkçe karşılığı yoktur; aşağıdaki çeviriler bu yazının çevirisidir.

  • Kabul edilemez risk (unacceptable risk): yasaklı uygulamalar; örneğin zararlı manipülasyon, sosyal puanlama ve belirli biyometrik kullanımlar. Yasaklar (madde 5) Şubat 2025'ten beri geçerli.
  • Yüksek risk (high risk): sağlık, güvenlik ya da temel haklar için ciddi risk taşıyan sistemler; örneğin işe alım araçları, eğitimde puanlama ve kredi kararları. Yükümlülükler 2 Aralık 2027'ye ertelendi; ürünlere gömülü sistemler için tarih 2 Ağustos 2028.
  • Sınırlı risk, şeffaflık riski (limited risk): sohbet botları, üretken yapay zekâ içeriği ve deepfake gibi, kullanıcının bilgilendirilmesi gereken durumlar. Uygulama tarihi Ağustos 2026.
  • Asgari ya da risksiz (minimal or no risk): örneğin video oyunları ve spam filtreleri; özel bir yükümlülük yok.

2026'da bilinmesi gerekenler

  • Dijital Omnibüs (AI Act Service Desk'in madde 5 ve 50 sayfaları ona OJ:L_202601744 adresiyle bağlanıyor; Regulation (EU) 2026/1744 numarasını bu adresten çıkardık, doğrulanmadı; sayfalar resmî yayın ve yürürlük tarihini vermiyor, EUR-Lex'e de erişilemedi) madde 5'e rıza dışı mahrem görüntü üretimini ve çocuk istismarı materyali üretimini yasaklayan iki yeni nokta ekledi; bunlar 2 Aralık 2026'dan itibaren geçerli (AI Act Service Desk, madde 5, (ba) ve (bb) bentleri). Bu yasaklar madde 5(1a) ve 5(1b) ile sınırlıdır: bir sistemi piyasaya sürmek yalnızca (i) bu tür materyali üretmek sistemin amaçlanan işlevi olduğunda ya da (ii) sistemin tasarımı nedeniyle bu üretim makul ölçüde öngörülebilir ve tekrarlanabilir bir sonuç olup yeterli teknik önlem bulunmadığında yasaktır; kullanım ise yalnızca kullanıcı sistemi bu amaçla kullandığında yasaktır; gösterilen mahrem bölgelerin görünürlüğünü artırmayan veya cinsel faaliyetin niteliğini değiştirmeyen değişiklik manipülasyon sayılmaz (AI Act Service Desk, madde 5).
  • Genel amaçlı yapay zekâ modellerine ilişkin kurallar 2 Ağustos 2025'ten beri geçerli (Gibson Dunn).
  • Şeffaflık yükümlülükleri (madde 50) 2 Ağustos 2026'da başlıyor; yapay zekâ içeriğinin işaretlenmesiyle ilgili 2 Aralık 2026 tarihli bir geçiş düzenlemesinden haber kaynakları söz ediyor (doğrulanmadı; resmî metinde teyit edemedik).
  • Yüksek riskli sistemler: 2 Aralık 2027 (Ek III) ve 2 Ağustos 2028 (Ek I).

Türkiye'deki işletmeler için sonuç

Madde 2(1)'e göre yasa, yapay zekâ sistemini ya da genel amaçlı modeli AB'de piyasaya süren sağlayıcıları, kurulu oldukları ülkeden bağımsız olarak kapsar; ayrıca AB dışında yerleşik sağlayıcı ve kullanıcıların sistem çıktısı AB'de kullanılıyorsa onları da kapsar (madde 2(1)(a) ve (c), AB Komisyonu AI Act Service Desk). Kendi durumunuzun bu kapsama girip girmediğini bir hukukçu ile netleştirin. Pratik ilk adım: kullandığınız ya da sunduğunuz yapay zekâ sistemlerinin listesini çıkarıp her birini yukarıdaki dört seviyeden birine yerleştirmek.

Kaynaklar: Avrupa Komisyonu, AI Act Service Desk, Gibson Dunn.

← Bütün rehberler